Гонойжүрмэддэчилэн хийд
Сүм хийдийн нэр : Гонойжүрмэддэчилэн хийд
Байрлах аймаг :
Дундговь
Сум :
Луус сум
Товч түүх
Дундговь аймаг Луус сумын Шинэ хийд. Гонойжүрмэддэчилин Түшээт хан аймгийн Дайчин Бэйсийн хошууны хүрээ хийдийн нэг байсан 200 шахам жилийн түүхтэй Луусын хийдийн хурал номыг сэргээх зорилгоор 1990 оны хаврын дунд сарын эхээр хуучин хүрээ хийдэд сууж явсан хувраг Лувсангомбо С.Түвдэн, Пүрэв, О.Санжаадорж нарын үүсгэл санаачилга, тухайн үеийн сум орон нутгийн засаг захиргааны байгуулага, сүсэгтэн олны дэмжлэгээр орон хийдээ эмхлэн анхны хурлаа хийж Гонойжүрмэддэчилин хийдийг нээжээ.Гэр хэлбэрийн модон дуганыг хурлын болгон ашигласан ба энэ гэр нь анх 1986 онд сум орон нутгийн музей болгохоор төлөвлөж баригдсан байна.Үүнээс 4 жилийн дараа музейг татан буулгаж шинэ хийдийн мэдэлд шилжүүлэн өгчээ.Анх 4-5 өвгөн 3-4 шавь хүүхдүүдтэй хурал эхэлж байсан бол одоо 2 ламтай болсон байна.Гэр дуганызүүн талд 1996 онд босгосон нэгэн бодь суварга буй.Одоо өдөр тутмын Цогчин хуралгүй зөвхөн жилийн дүйцэн өлрүүдэд хурдаг Жамсран сахиустай.Намрын дунд сарын 17-нд шүтээнээ тахидаг.Мөн Цагаан овоо Луусхайрхан 2 овоогоо тахина.Хаврын тэргүүн сарын шинийн 15-н, намрын дунд сар, өвлийн эхэн саруудад дүйцэн өдөр тааруулан Сайн цагаан сумаас лам нар авчирч хийд орон бурхан шүтээнээ сэргээн сүсэгтэн олонд ном хурж үйлчилдэг ажээ.Энэ хийдэд хуучин Луусын хийдээс өв залгаж ирсэн зарим нэг бурхан тахилын зүйлс судар ном цөөнгүй байдаг ажээ. /Гомойжүрмэддэгчилин хийдийн даа лам П.Бүүвэйбаатар, лам С.Түвдэн Нартай хйисэн ярилцлагаас 2007.07.03/
Шинэ сүм хийдийн газар зүйн байдал болон хүрээлэн буй орчин:
Цагаан овоо, Луус хайрхан уул эргэн тойронд нь байна.Дундговь аймаг Луус сумны төвд байна. Цагаан овоо, луус Хайрханыг тахидаг.
Шинээр байгуулагдсан : Revived
Байгуулагдсан огноо: 1992
Ринчений зураг дах дугаар :
723
Ринчений жагсаалт дах нэр :
Луусын хурал
Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан эсхүл өөр газар сэргээн байгуулагдсан алин болох : Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан
Хэрэв хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан бол тухайн тухайн хуучин сүм хийдийн бүртгэлийн (түүхэн газрын бүртгэлийн) дугаарыг бичнэ үү : ДУХД 019
Аль урсгал болох : Гэлүг
Founders/Refounders :
С.Түвдэн
Н.Лувсангомбо
Пүрэв, О.Санжаадорж гэх мэт арваад лам
Сүм хийдийн төрөл :
cүмхуучин хийдийн лам нар :
Хийдийн хурал ном: алин болохыг зурах :
Зөвхөн онцгой өдрүүдэд хурал хурдаг
Ямар хурал хурдаг болохыг бичнэ үү :
Өдөр тутмын хурал:
Сар тутмын хурал:
Жилийн хурал: Намрын дунд сарын 16нд Лүндаа тахина, Хаврын эхэн сарын 10нд сахиус, овоо тахилга
GPS хаяг :
North 45° 30’ East 105° 45’
Тухайн сүм хийд дэхь шашны байгууламж (дацан сургууль, суварга гэх мэт) болон бусад байгууламж, тэдгээрийн зориулалт
1990 онд суварга босгосон байна.
Ярилцлага өгсөн хүний овог, нэр, хаяг, эрхэлж буй ажил
П.Бүүвэй баатар / Дундговь аймаг Луус сум тус хийдийн даамал /
С.Түвдэн / Дундговь аймаг Луус сум тус хийдийн лам /
Хэдэн фото зураг авсан :
5
Зураг авсан огноо: он :
2007-07-05 00:00:00
Materials:
| Temple ID | No | Authors name | Title/ description | Book/ Book extract/ leaflet/ other | Date Published | Where Published | Publisher | Collected by |
| ДУЛС 024 | ATSF | Ж.Шоовон | Аваргуудын өлгий нутаг Луус нутаг | Ном Хуудас : 156-157 | 0000-00-00 | Улаанбаатар | Д |
Судалгаа авсан өдөр Хэдэн фото зураг авсан :
2007-07-05
Тэмдэглэл :
1. үргэлжлэл: улсын бүртгэлийн дугаар: 1041649 (1998.08.13)
According to Büüveibaatar monk, the main protector of the temple is Jamsran, the Red protector, as he was the protector of the old Luus monastery as well. N. Luvsangombo, the main figure in the revival, died last year (2006). Büüveibaatar monk was kind to offer to the surveyors to copy the typed work of N. Luvsangombo, about the ceremonies being held in the old Luus monastery (ДУХД 019). According to Büüveibaatar monk, another object of worship, the representation of Lündaa (Tib: rlung rta) was saved from the old Luus monastery. It is presently held in Gonoijürmeddechilen monastery and is worshipped on the 16th of the middle autumn month. Gonoijürmeddechilen is said to be the old name of Luus Monastery.
According to the book of J. Shotoon (Avarguudiin Ölgii, Luus nutag, 2004 Ulaanbaatar – p.162.) Osoriin Sanjaadorj monk was born in 1952. From 1990 he was the zaisan monk of Dashgempilen Monastery in Mandalgovi, and participated in the revival of Gonoijürmeddechilen Monastery.
According to S. Tüvden monk of the monastery (born 1926) the museum building was given to the monk community to hold rituals. (Büüveibaatar monk mentioned it as well. Probably the present yurt shaped wooden temple was once the museum.) Tsagaan ovoo on the south and Luus Khairkhan are worshipped. N. Luwsangombo was one of the instigators along with about other 4 old monks who belonged to the community when it was founded. Every one of them had some pupils (bandi). The present head of the monastery Ochir is said to live in Mandalgovi. Sanjaadorj monk also lives in Mandalgovi.
According to Bazar lam, who was also one of the main people involved in the revival of the monastery and became its disciplinary master, the monastic tradition of 50 years was revived in 1991, with the help of Gempel monk of Delgeriin Choir monastery. In 1992 four monks (he and 3 others) participated in the foundation of the community. The head of the agricultural community (negdeliin darga) offered them a big house (where two families lived), which was pulled down, when the new temple building was constructed from the donations of local people. Bazar lam claims that Gempel monk of Delgeriin Choir monastery greatly supported the revival of Tavin jas monastery. He presented many sculptures, musical instruments, (tsan, khengereg, selnen, ikh büree, bishgüür), a silver stupa and a picture of Jamsran to the community. The sculpture of Maitreya has been circumambulated annually since 1992, and, this year (2007), the Kanjur circumambulation took place too.
Хүснэгтийн дугаар :
ДУЛС 024
судалгааны баг :
Team: Д
Disclaimer
Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй сүм хийдийн жагсаалтыг 2006/2007 оны судалгаанд суурилан гаргасан болно. Энэ нь тухайн үед дахин сэргээгдсэн байсан сүм хийдийн талаарх ерөнхий дүр зургийг харуулна. Уг судалгаа явагдснаас хойш олон зүйлс өөрчлөгдсөн нь эргэлзээгүй билээ.
The data on Active Temples was collected in 2006 (UB) / 2007 (National Survey). It provides a snapshot of the revival of the monasteries in Mongolia at that time. Undoubtedly many things will have changed since this survey was done.