Бор үзүүрийн хүрээ
Read in English
Сүм хийдийн нэр :
Бор үзүүрийн хүрээ,Бодончийн хүрээ,
Төвд нэр(үүд) кирилл үсэг (DOMM 2007):
Дашпунцаглин
Төвд нэр Уайли:
*bkra shis phun tshogs gling
Ринченгийн жагсаалт дахь дугаар :
43
Ринченгийн жагсаалт дахь нэр :
Бодончийн хүрээ, Гүн толгойн хүрээ, Дашпунцаглин
Сүм хийдийн төрөл :
дацан
Байрлах аймаг :
Ховд
Сум :
Алтай сум
Аймгийн хуучин нэр :
Засагт хан
Хуучин хошууны нэр :
Ховдын хязгаар Захчин хошуу
Байршлын тайлбар :
Монгол Алтайн нурууны өвөр талд Бодончийн хавцлын эхнээс эх авч Алтайн цаадах их говийг чиглэн одох Бодонч голын хөвөөн дээр Ховд аймгийн Алтай сум байрлана. Бодончийн гол нь Алтайн нурууны дундах хоёр талаараа уулаар хүрээлэгдсэн сүрлэг хавцлын дундуур урсдаг учир Бодончийн хавцал гэж нэрлэжээ. Алтай сум газар нутгийн хэмжээгээр улсын хэмжээгээр хоёрдугаарт ордог том сум бөгөөд сумын төв байгаа хуучин хүрээний түр хугацаанд сууршиж байсан энэ газар нь их говийн дархан цаазат газрын бүсэд хамаардаг байна. Сумын төвөөс дээш 2 км газарт Цагаан овоо гэдэг тахилгатай газар буй. Бодончийн гол доошлон урсах замд Хавцал эхлэхийн өмнөхөн туурь буй учир зарим хүмүүс Бодончийн хавцлын эхэнд байдаг гэнэ.
GPS хаяг :
North 45° 48’ East 092° 17’
Сүм хэвээр хадгалагдан үлдсэн :
No
Судалгаа явуулах үеийн байдал :
8. Сумын төвийн буурин дээр байрлаж байсан Бодончийн хүрээний тууринаас үлдэж хоцорсон ул мөр огт харагдахгүй. Ахмадуудын ярьж байгаагаар 1940-д оны дунд үед хүрээний хуучин барилгуудаас гурван байшин дуган үлдэж хоцорсон байсныг сумын төвийн агуулах склад болгон ашиглаж байжээ. Мөн лам нарын хүрээний хог гэж нэрлэсэн том хэмжээний овоо (хогийг нь шороогоор дарсан) байсан бөгөөд хожим цэвэрлэн зайлуулжээ. 1970-д оны сүүлээр сумын төвд шинэ халуун усны барилга барих, сургуулийн хичээл туршлагын талбай хагалах, соёлын төвийн барилгын суурь ухах зэрэг их хэмжээний ном судар, бурхан тахилын зүйлс гардаг байсныг өгүүлдэг. Тэдний нотолж байгаагаар сумын халуун ус, конторын барилга, худалдаа бэлтгэл ангийн контор, дэлгүүр, соёлын төв, хүүхдийн цэцэрлэг, цэнгэлдэх хүрээлэн зэрэг албан газруудын барилгыг хуучин хүрээний туурин дээр барьжээ. Сумын төвд бид нэлээд удаан хугацаагаар явж, эрж хайсан боловч хүрээний бололтой барилгын туурь олж харсангүй. 1945 оны үеэс энэ газарт ирж байршсан Алтай сумынхан социализмын үед Бодончийн хүрээний хуучин туурийг сайн “арчжээ”. Одоо хүн амын оюун санаанаас арчигдаж байна. Олон жилийн соёлыг ул мөргүй арчисан “коммунизмаас” айдас төрнө.
Сүм хийд байгуулагдсан он :
Мэдээлэл байхгүй
Сүм хийд хаагдсан болон нураагдсан он :
Тухайн газарт баригдсан шинэ сүм, дугана :
No
Үүсгэн байгуулагчийн нэр, цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):
Сэргээн байгуулагдсан огноо :
Хуучин хийдэд сууж байсан лам нар
100 орчим лам
50 лам
Хүснэгтийн дугаар :
ХОАТ 102
судалгааны баг :
Team А