Gungiin khuree
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Gungiin khuree ,Tuulyn khuree,
Rinchen Number :
393
Rinchen Name :
Tuulyn khuree, Navaan neren gungiin khuree
Type of Monastery/Temple:
Monastic School
Aimag where the temple is located:
Töv
Sum where the temple is located:
Öndörshireet sum
Sub-district where the temple is located :
1st bag
Old Aimag Name :
Tusheet Khan
Old Khoshuu Name :
Zorigt vangiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Төв аймаг Өндөр-Ширээт сум. Туулын гүний хүрээ. / Навааннэрэн гүний хүрээ./ Энэ хүрээний байршлыг академич Б.Ренчиний “БНМАУ-ын угсаатны зүйн атлас”-ын сүм хийдийн бүртгэлд Төв аймгийн Алтанбулаг сумын нутагт байдаг хэмээн тэмдэглэсэн нь одоогийн засаг захиргааны нэгжийн хувиараар Өндөрширээт сумын нутагт оржээ.Хуучин Түшээт хан аймгйин Зоригт вангийн хошууны нутаг одоогийн Өндөрширээт сумын төвөөс зүүн урагш 60 км орчимд Туулын голын хойт эрэгт голын шугуйгаас хойш 300м орчмын тавиу дэнжид энэ хийд төвхнөж байжээ. 1750, 1754 онуудын үед байгуулагдсан гэх энэ хүрээ нь цогчин, сахиусын , чойрын, дүйнхорын, мамбын 5 дугантай, хийдийн гол сахиус нь Очирваань, Лхам хоёр байжээ.Жил бүрийн намрын эхэн сард майдар эргэдэг 75 баг бүхий цамтай, 700 шахам лам хуврагтай дом, гавж, аграмбын дамжаатай байсан ажээ. Туулын гүний хүрээний уран чамин хийцтэй сүм дуганын зургийг бурханч лам Лувсанцэрэн, Осоржамаа нар тухайн үеийн байдлаар нь зурж доктор Д.Майдарын номонд нэг гэрэл зураг нь хэвлэгдэж орсон нь эдүгээ түүхийн баримт болон үлджээ. Мөн уг хүрээний майдарын ногоон морь, зарим бурхан нь одоо дүрслэх урлагийн музейд хадгалагдаж байна. Цогчингийн 3 лам гэгддэг цогчин хамба Хас аграмба, Пунцаг аграмба, Жамбалдорж аграмба , цогчингийн 4 унзад Зана, Лвсанцэрэн, Шагдар, Чойдорж зэрэг эрдэм номтой том том мяндагтнууд цөөнгүй байжээ. Туулын гүний хүрээний туурь нь одоо хааш хаашаа 800м талбайд нилээд таруу байдлаар сүм, дуган, суварга, хүрд зэрэг байгууламжуудын 20 гаруй суурь ором бий. Эдгээр ором суурийн зарим нь бараг газрын хөрстэй тэгширсэн бол зарим турийн дээд өндөр 1,5м өндөр хэмжээний чулуу шороон овооллого үлджээ. Туулын гүний хүрээ буюу Навааннэрэнгийн хүрээ нь оршин тогтносон 200 шахам жилийнхээ түүхэнд Түшээт хан аймгийн энэ хошуу нутгийн буддын шашны соёл боловсролын томоохон төв байжээ. Холбогдох эх сурвалж: 1. Өндөрширээт сумын Гандангиплин хийдийн сахиул ахмад багш Ш.Донойтой хийсэн ярилцлагаас. /2007.10.23/ 2 Л.Хэнчяахав. “ Төв аймгийн бага толь” УБ.1993 4. Хамтын бүтээл. “ Өлгий нутаг Өндөрширээт 80 жил” УБ.2004
Description of location :
The site is located in an open plain, 60 km. southeast of the sum centre, 300 meters north of the Tuul river shore and on an embankment near a mountain slope. About 500 meters to the southwest is Uguumur Mountain, 800 meters northwest of Pambii Tolgoi, there is an unidentified stupa base.
GPS coordinates :
North 46° 55’ East 105° 03’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
This site area covers 800 square meters of land in a vast open plain and contains 42 sparsely-laid bases. Of all the bases, four stupa bases are up to 2 meters from the base of the temple. One of them is elongated, measuring up to 18 measures in length and 1.50 cm. in width.
Date of establishment of the monastery/temple :
1750
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Name and title : Unknown - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
about 300 monks
about 300 monks
Form Number :
ТӨӨШ 010
Survey Team :
Team F
Ногоон Цэндийн Атарсаа, Гэлэнхүү нар
Oral History :
