Duutyn khuree
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Duutyn khuree,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Гандандэчлин
Tibetan name Wylie:
*dga' ldan bde chen gling
Rinchen Number :
85
Rinchen Name :
Duutyn khuree, Sain itgemjit, Gandandechlin
Type of Monastery/Temple:
Monastic School
Aimag where the temple is located:
Zavkhan
Sum where the temple is located:
Tsagaan khairkhan sum
Old Aimag Name :
Sain Noyon
Old Khoshuu Name :
Khoshuuch beiliin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Завхан аймаг Цагаанхайрхан сум. Дуутын хүрээ. / Сайн итгэмжит Гандандэчлин хийд./ Хошууч мэргэн бэйс улсад туслагч гүн Дашзэвэгийн хошууны гол хүрээ болох Дуутын хүрээ нь одоогийн Цагаанхайрхан сумын төөөс хойш 8 км-т Ганцын давааны өвөр Ширээгийн голын Дуутын хонхор хэмээх газар төвхнөж байжээ.Тус хийдийг анх 1841 онд Засаг гүн Гүрсэдийн үед үүсгэн байгуулж Цогчин, Хангал, Чойнпорол дацангийн хурал хуруулж Лхам, Майдар бурхныг гол шүтээн болгож эхэлжээ.Уг хүрээг үүссэн байгуулагдсан тухай Улсын төв архивт буй нэгэн баримтанд “...1841 онд хүрээ үүссэний дараа Ганжуур, Данжуур, Хайлан, Лхам, Цаннид, Нүнээ зэрэг олон хурлуудыг дараа дараагаар нэмж тогтоов.Мөн Төр гэрэлтийн хориннаймдугаар /1848/ онд Дээдийн түмэн Өлзий батагах ном уншуулах сүм байгуулж тусгай 80 ламыг хуралдуулж эхлэв.Дараа нь Засаг бэйс Эрхэмжаргалын үед буюу/1875/ онд Сайн итгэмжит сүм хэмээн нэр шагнажээ.1876 онд засаг бэйс Эрхэмжаргал удирдаж Манба дацанг 1900 онд Засаг бэйс Дугаржав удирдаж Жүд хурлын дацанг тус тус байгуулжээ...ж хэмээн тэмдэглэсэн байна.20-р зууны эхээр Дуутын хүрээ 260-аад лам хурдаг 10 шахам сүм дуган байгууламжтай хүрээ байжээ.Уг хүрээ нь Гэлүгбагийн урсгалын хүрээ байсан бөгөөд Яруугийн хүрээний дэгтэй байжээ.Хүрээ 1937 оны үед хаагдсан бөгөөд одоо хүрээний туурь маш тодорхой байдаг.Туурин дээр 6 ширхэг том дуганын суурь, гэрийн чулуун дугуй туурь, чулуун засмал зам, лам нарын гэр сууцны туурь мөн жижиг байшинтай амбарын бололтой тууриуд хойд талаар нь байдаг.Энэ хийдээс 8 км зайтай улааны чиглэлийн Агьтийн хүрээ хэмээх үүнээс арай багавтар хүрээ оршиж байв.Тус Дуутын хүрээ нь тухай үедээ хошууч Мэргэн бэйсийн хошууны гол хүрээ төдийгүй шашны соёл боловсролын төв байсан байна. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004
Description of location :
The site is on the west side of the Shireet valley, over the Khairkhan mountain pass of Gantsiin pass, to the south-west from the sum centre. So the site is high up in the hilly region. A dirt road passes through the site. The site is in 1Km from the Shireet river bridge.
There are no sacred sites nearby, nor towns. Tsagaankhairkhan sum centre is 8Km away and the aimag centre, Uliastai, is 32Km.
GPS coordinates :
North 47° 30’ East 096° 54’
Total site area:
Side1: 400 Side2: 500 Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
There six temple outlines that are clearly visible from a distance. Some of the temple foundations have been dug out. Locals say it’s a work of vandals looking for treasures. People were looking for Buddha statues and other precious objects. Monks residence gers and houses were along the back of the site. Locals call the valley Duutyn khonkhor. The site covers an extended area of about 500M.
Date of establishment of the monastery/temple :
1830
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
300 monks
over 300 monks
300 monks
over 300 monks
Form Number :
ЗАЦХ 065
Survey Team :
Team А
Чойжилийн Рэнчинсүрэн
Oral History :
