Oldokhiin khiid

Read in Mongolian

Name(s) of Temple :
Oldokhiin khiid ,Ul oldokhiin khiid,

Rinchen Number :
721

Rinchen Name :
Ul oldokhiin khiid

Type of Temple :
Monastic City

Aimag Temple located in :
Dundgovi

Sum Temple located in :
Khuld soum

Old Aimag Name :
Tusheet Khan

Old Sum Name :
Govi tushee gunii khoshuu

Precis History(In Mongolian only):


Дундговь аймаг Хулд сум.Үл олдохын хийд. /Олдохын хийд./ Түшээт хан аймгийн Дайчин Бэйсийн хошууны нутаг одоогийн Хулд суманд сумын төвөөс баруун тийш 55 км-т Үл Олдохын талын Олдохын усны зүүн талд энэхүү хийдийн туурь байна.Олдохын хийдийн үүсэн байгуулагдсан он цаг нөхцөл байдлын тухайд “...1876 онд Түшээт вангийн хүрээнээссалбарлан үүссэн.Хошууны хүрээ Хуй-Хуйн дээрэмчид ирснээс дайжин нүүж яваад Олдохын хар товог хэмээх усанд бууж түр суурьшив.Хошуу хүрээ хуучин байрандаа очихоор нүүхэд зүүн сумын занги Бариад санаа сэдэж нүүдлээс гэвхүй Бадам нарын 6 лам авч үлдэхэд сүм дуган барь хурал хуруулжээ.Занги Бариад эрхлэн олон ардаас өглөг хандив цуглуулан сүм дуган барьж лам хуврагийг нэмэн суулгаж том хүрээ болгон дэлгэрүүлэв.Олноо өргөгдсөний есдүгээр /1919/ онд Богд хаанд мэдүүлж “Дэчинлхүндэвлин” нэрийг шагнуулав.1914 онд хийдийн лам Хайдав, цорж Наваан нар Гандан хүрээнээс дэг жаяг авч цанид дацан тогтоов.Чогчин, Цаннид, Жүд, Дүйнхор дөрвөн дацан, найман сан Жастай, 150-иад ламтай энэ хийдийн дэг жаягийг Барь лам тогтоож өгсөн.Урьд цорж Лувсанцэдэн, аграмба Хайдав нар тэргүүлж явсан...” хэмээн бичсэн түүхэн баримт архивийн материалд хадгалагдаж буй.Олдохын хийд нь 20-р зууны эхээр 300-400 лам хурдаг, 4 жастай, Цогчин дуган нь модон бусад дугануд нь шавар нийт 6-8 дугантай нилээд тооны суваргууд бүхий хийд байжээ.Нутгийн зарим хүмүүсийн мэдээллээр 600-100 ламын данстай гэсэн мэдээ ч бий. Зуны эхэн сард Майдар эргэдэг, дунд сард 45 хоногын Хайлан хурна.Харин намрын эхэн сард Ганжуур эргэдэг байжээ.Зүүн урд байх Улаан овоог тахив.Энэ хийдэд мөн Домын дамьжаа Гавьжийн дамжаа барьж байсан мэдээ байна.Хийдийн ойролцоо Намнангийн Лувсандорж гэж зоч лам суудаг байжээ.Одоо дуганын тууриудын овгор шороонууд л үлдсэн 1990-ээд оны дундуур туурийг хүмүүс ухаж маш их гэмтээсэн.1990 онд сахиусын дуганы туурин дээр нэг жижиг модон дуган барьж хурал хурж эхэлсэн боловч сүсэгтэний хөлөөс дэндүү зайтай тул удалгүй хурхаа больж энэ дуган нь 10 гаруй жил тэндээ байж байгаад 2003 онд буулгагдан Хулд сумын төв дээр зөөвөрлөн ирж босгосон ажээ. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004 2.Хулд сумын иргэн 85 настай .............. гуайтай хийсэн ярилцлагаас /2007.07.02/

Description of location :
The site is located in a flat steppe area called Oldokh, which is 55Km south-west of the Khuld sum centre. 100M to the north of the site there is a small well house.

GPS readings :
North 44° 49’  East 105°  22’

Estimated site dimensions (metres) :
Side1: У200 Side2: Ө150 Side3: Side4: Side5: Side6:

Revived temple on site :
Yes

Date of founding the monastery/temple :
Early 20th century

Date of closing and destroying the monastery :
Огноо хаагдсан: 1920 - Ярилцлагын дугаар:A 42
Огноо хаагдсан: 1937-1938 - Ярилцлагын дугаар:P.Nyamlkhagva

Old monastery/temple revived:
Yes

Үүсгэн байгуулагч хүний нэр болон цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):
Нэр, цол хэргэм : Manager of monastery - Ярилцлагын дугаар: P.Nyamlkhagva
Нэр, цол хэргэм : Ranjun - Ярилцлагын дугаар:
Нэр, цол хэргэм : Luvsantseren - Ярилцлагын дугаар:

Date of Reviving:

Monks in Old Temple :
600 monks
1000 monks
600 monks
1000 monks

Notes :
For more information see ДУХД 021 AM.pdf

Form Number :
ДУХД 021

Survey Team :
Team D

Пүрэвсэнгэ


Oral History :

Газрын зураг / Map

Additional Material / Нэмэлт материал

ДУХД 021

Site Plan

Site plan drawn by surveyors

Цуглуулсан баримтууд / Materials collected

ДУХД 021  ATSF  П.Нямлхагва  Төгс жавхлант нутаг  Ном Хуудас : 28-35  0000-00-00  Улаанбаатар    Д