Zuulungiin khuree
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Zuulungiin khuree,Rivogejaigandannamjillin,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Ривогэжайганданнамжиллин, Ганданнамжиллин
Tibetan name Wylie:
*ri bo dge rgyas dga' ldan rnam rgyal gling, *dga' ldan rnam rgyal gling
Rinchen Number :
87
Rinchen Name :
Zuulungiin khuree, Darkhadyn khuree, Gandannamjillin
Type of Monastery/Temple:
Monastic School
Aimag where the temple is located:
Khövsgöl
Sum where the temple is located:
Renchinlkhümbe sum
Sub-district where the temple is located :
Center
Old Aimag Name :
Zasagt Khan
Old Khoshuu Name :
Akhai beisiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Хөвсгөл аймаг Ринченлхүмбэ сум.Зөөлөнгийн хүрээ./ Дархад нутгийн гол хүрээ болох Зөөлөнгийн хүрээ нь 1750 онд байгуулагджээ.Энэ үед нутгийн бөө нарын эсэргүүцлээс шалтгаалж анх байгуулагдсан газраас дөрвөн удаа буурь сэлгэн нүүж 1771 онд Зөөлөн уулын хормойд суурьшсан байна. Ногоон дарь эх тэргүүтнээр гол шүтээнээ болгон тахижээ.Тус хүрээний төвд нэр нь Ганданнамжилан хийд нэртэй байв.Тус хүрээ том жижиг нийлсэн 30 шахам сүм дугантай 1400-гаад лам,хуврагтай,гурван төрлийн цам гардаг байжээ.1780 онд Цанид дацан,1792онд Зурхайн дацан,1795 онд Мамба дацан,1808 онд Дарь эхийн дацанг тус тус байгуулжээ. Цаашид хүрээ улам өргөжиж 1901 онд Диваажин,1918 онд Шамбалын сүм баригдаж хурал ном хурах болжээ. Зөөлөнгийн хүрээнд анх 1877 онд Майдар эргэж,1878 онд цам гарчээ.Хүрээний их цамд 137 цам гардаг байсан ба жил бүрийн намрын эхэн сарын 16-ны өдрөөс эхлэн цамын дорчин хурж 18-ны өдөр Майдар эргэж,19-ний өдөр цам гардаг байжээ. Энэ хүрээнээс тэнгисийн лам хэмээх Э.Самдан,хамба лам Моломдагва,Э.Жамба,бурханч лам уран Равдан,Шарав нарын эрдэм ухаанд гэгээрсэн олон лам хувраг төрөн гарчээ.Тус хүрээний лам нарыг1937 оны эхнээс хүчээр тарааж томоохон лам нарыг баривчлан авч явснаар хүрээ эзгүйрэн мөн оны 5-р сард сүм дугануудыг шатаан устгасан байна. Зөөлөнгийн хүрээг сэргээн босгох зорилгоор 1990-ээд оны дундуур хүрээний туурин дээр жижиг цогчин дуган, 9 цагаан суварга тэргүүтнийг босгосон боловч лам хувраг байхгүйн улмаас хурал ном тасарч дуган үндсэндээ эзгүйрсэн байна. Зөөлөнгийн хүрээний туурь нь газарзүйн байршлын хэмжилтээр хойд өргөрөгийн 470 58 ’ 95 , зүүн уртрагийн 1060 56 ‘ 26-д байгаа нь өнөөдрийн Монгол орны газар нутаг дээр оршиж байсан хамгийн хойд захын хурал номын газар хүрээ хийд байсан гэж үзэх үндэслэлтэй байна. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ринченлхүмбэ сумын иргэн өндөр настан 93 настай Лувсандорж гуайтай хийсэн ярилцлагаас. /2007.05.28./ 2.М.Нямаа. Хөвсгөл аймгийн лавлах толь.УБ.2001,
Description of location :
The site is located in the Rinchenlkhumbe sum center. Northeast of the site (2 km)is sacred Sul khonin undur mountain.
GPS coordinates :
North 47° 58’ East 106° 56’
Total site area:
Side1: У53, Side2: Ө50, Side3: ХТ54 Side4: БУ50 Side5: Side6:
Revived temple on site :
Yes
Site status at the time of survey :
A new temple was built on the site of Zuulungiin khuree. However as there is no resident monk for the newly built temple, it has been used nowadays as a storage house.
Date of establishment of the monastery/temple :
Late 16th Century
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
ХӨРЛ 005
Founder's name and title (if known):
Name and title : Сумын ЗДТГ, Сумын засаг дарга Ж.Мишиг - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
over 1000 monks
Form Number :
ХӨРЛ 001
Survey Team :
Team E
Лувсандорж
Oral History :
Мишиг
Oral History :
