Батхайрхан
Read in English
Сүм хийдийн нэр :
Батхайрхан,Алаг өндрийн хүрээ,
Төвд нэр(үүд) кирилл үсэг (DOMM 2007):
Дашчойлин
Төвд нэр Уайли:
*bkra shis chos gling
Ринченгийн жагсаалт дахь дугаар :
894
Ринченгийн жагсаалт дахь нэр :
Батхайрхан хүрээ /Дашчойлин/
Сүм хийдийн төрөл :
cүм
Байрлах аймаг :
Говь-Алтай
Сум :
Шарга сум
Аймгийн хуучин нэр :
Засагт хан
Хуучин хошууны нэр :
Сүжигт бэйсийн хошуу/ Сүжигт гүний хошуу
Товч түүх :
Говьалтай аймаг Шарга сум. Алаг-Өндөрийн хүрээ / Бат хайрхан хүрээ, Дашчойлин/ Тус сумын нутаг Алаг өндөр хэмээх уулын ард 100 шахам ламтай, 3-4 дуган сүмтэй, Очирваань шүтээнтэй хүрээ байжээ.Уг хүрээний байгуулагдсан түүхийн тухай монгол улсын Үндэсний төв архивт дараах нэгэн сурвалж баримт байна.Үүнд “...Түшээ гүнгийн зэрэг Сүжигт засаг тэргүүн зэрэг тайж Цэрэнчагдаржавын хошуу Цогчин хурлыг засаг тэргүүн зэрэг тайж Лхагчинрараагийн үед /1765-1781/ үүсгэн байгуулжэээ.Бадаргуулт төрийн арвандолоодугаар /1891/ онд засаг тэргүүн зэргийн тайж Цэдэндоржийн үед Хайлан хурлыг тогтоож нутгийн дунд Шарын голд бат хайрхан хэмээх газар хүрээ байгуулж нутаглан сууна...” гэж тэмдэглэсэн байна.Алаг өндөрийн хүрээ буюу Бат хайрханы хүрээ нь Майдар эргэдэг, Хайлан хурдаг байсан бөгөөд 5-6 дуганыг нь чулуу түүхий тоосгоор монгол мужаанууд барьсан гэдэг.Энэ хүрээ 1937 оны эхээр хаагдаж 1940-өөд оны эхээр сүм дугануудыг нь нураажээ. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004 2.Шарга сумын өндөр настан Найнаа гуайтай хийсэн ярицлцлагаас 2008.08.27
Байршлын тайлбар :
Ойт хээрийн бүсэд оршино. Бат хайрхан уулын өвөр бэлд оршино.
GPS given for Sharga Sum Centre
GPS хаяг :
North 45° 46’ East 094° 55’
Нийт талбайн хэмжээ:
Side1: 40 Side2: 25 Side3: 40 Side4: 25 Side5: Side6:
Сүм хэвээр хадгалагдан үлдсэн :
No
Судалгаа явуулах үеийн байдал :
Чулуун суурь шавар барилгууд үлдсэн байна.
Сүм хийд байгуулагдсан он :
тайж Лхагчинрараагийн үед /1765-1781/ үүсгэн байгуулжээ.
Сүм хийд хаагдсан болон нураагдсан он :
Тухайн газарт баригдсан шинэ сүм, дугана :
No
Үүсгэн байгуулагчийн нэр, цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):
Сэргээн байгуулагдсан огноо :
Хуучин хийдэд сууж байсан лам нар
Хүснэгтийн дугаар :
ГАШР 106
судалгааны баг :
Team: Б
