Шанхын баруун хүрээ хийд
Сүм хийдийн нэр : Шанхын баруун хүрээ хийд
Байрлах аймаг :
Өвөрхангай
Сум :
Хархорин сум, Шанх баг
Товч түүх
Өвөрхангай аймаг Хархорин сум.Шинээр сэргээсэн Шанхын хийд./Шинэ Баруун хүрээ./ 300 шахам жилийн түүхтэй Баруун хүрээний хурал номыг 1990 оны хавар сэргээн анхны хурлаа хурж эхэлжээ.Хийдийн гол сахиус нь Махгал.1937 онд хүрээ хийдийг хаагдах үед хүрээний бурхан тахилыг тус хүрээнд сууж байсан лам нар болох Цэвээний Цэрэнпил,Лувсандоржийн Нацаг,Гомбосүрэнгийн Найдан зэрэг хүмүүс нууж авч хадгалж явсаар хийдээ сэргээхэд авч ирж залжээ.Уг хийдийг сэргээхэд өмнө өгүүлсэн гурван өвгөн лам голлох үүргийг гүйцэтгэжээ.Анх 1990-ээд оны үед 20 орчим настай лам хурж эхэлсэн бол одоо 5-6 ламтай өдөр тутмын байнгын хуралтай байна.Өдөр тутмын цогчин хурлаас гадна сар рүрийн шинийн 8-нд их манал,15-нд ерөөл,29-нд сахиус,битүүнд дарь эхийн мандал шиваа хурна.Зуны эхэн сарын шинийн 3-нд майдар эргэнэ.Хийдийн хашаанд 1990,1992,1993 онуудад нийт 3 суварга босгосон.Тус хийд одоо даа лам,гэсгүй,унзад гэсэн тушаалын лам нартай,дан гэлүгбагийн урсгалын хийд юм. /Шанхын хийдийн гэсгүй Батсүхтэй хийсэн ярилцлагаас.2007.05.29./
Шинэ сүм хийдийн газар зүйн байдал болон хүрээлэн буй орчин:
Шанх уул,Ухаа овоотоын энгэрт байрлана.
Шинээр байгуулагдсан : Revived
Байгуулагдсан огноо: 1990 он 4 сарын 20
Ринчений зураг дах дугаар :
844
Ринчений жагсаалт дах нэр :
Баруун хүрээ (Түшээт ханы хүрээ)
Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан эсхүл өөр газар сэргээн байгуулагдсан алин болох : Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан
Хэрэв хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан бол тухайн тухайн хуучин сүм хийдийн бүртгэлийн (түүхэн газрын бүртгэлийн) дугаарыг бичнэ үү : ӨХХХ 016
Аль урсгал болох : Гэлүг
Founders/Refounders :
Ж.Довдон
Г.Осор
Г.Найдан
Шарав гэлэн лам
М.Даваа
Дашдондог гэсгүй лам
Л.Нацаг их унзад лам
Ц.Цэрэнпил хамба лам
Сүм хийдийн төрөл :
cүмхуучин хийдийн лам нар :
Хийдийн хурал ном: алин болохыг зурах :
Ямар хурал хурдаг болохыг бичнэ үү :
Өдөр тутмын хурал: Цогчэн уншлага
Сар тутмын хурал: шинийн 8 их манал,шинийн 15 нд Сандуйн жүд,шинийн 29 нд 10 хангал,шинийн 30 нд Дарь эхийн мандал шиваа
Жилийн хурал: зуны эхэн сарын шинийн 3 нд Майдар эрэгэнэ,Мөн Ганжуур эргэдэг,намар хаврын эхэн сарын 1-15 нд их ерөөл хурна.
GPS хаяг :
North 47° 03’ East 102° 57’
Тухайн сүм хийд дэхь шашны байгууламж (дацан сургууль, суварга гэх мэт) болон бусад байгууламж, тэдгээрийн зориулалт
3 суварга байна.
Ярилцлага өгсөн хүний овог, нэр, хаяг, эрхэлж буй ажил
Осорын Батсүх Өвөрхангай аймаг Хархорин сум Шанхын хийдийн нягтлан бодогч албан тушаалтай
Хэдэн фото зураг авсан :
23
Зураг авсан огноо: он :
2007-05-29 00:00:00
Materials:
| Temple ID | No | Authors name | Title/ description | Book/ Book extract/ leaflet/ other | Date Published | Where Published | Publisher | Collected by |
| ӨХХХ 017 | 0000-00-00 |
Судалгаа авсан өдөр Хэдэн фото зураг авсан :
2007-05-29
Тэмдэглэл :
There are 20 monks belonging to the complex, which has a Tsogchin, a Sakhius, and a Gun-aa temple.
The daily reading is held in the temple in the North-West corner. Ceremonies in winter are held in the yurt, situated in front of the temple. The two other temples are under reconstruction. The head of the monastery is Pürevsüren (deed lam), Batsaikhan is the daa lam, Shijakhayan has disciplinary master rank and there is a chanting master as well. There is no summer retreat (khailen) held in this monastery. Five fully ordained monks belong to the community. Five old monks are still living who once belonged to Baruun khüree, namely J. Dovdon (90 years), G. Osor, N. Osor, Dashtseren and Shijakhayan. J. Dovdon (90 years), and Osor and Dashtseren lived in Shaddüvlin aimag in Baruun khüree. The new monastery has connection with Goman datsan in India, one monk study there. According to Dashtseren monk who once belonged to Baruun khüree, in Noyon lamiin süm ceremonies were held until 1937. There was a fence surrounding his complex. 1р асуултын хариу: Сүм хийдийн улсын бүртгэлийн дугаар: 1040413 (1994.07.22)
Хүснэгтийн дугаар :
ӨХХХ 017
судалгааны баг :
Team: Д
Disclaimer
Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй сүм хийдийн жагсаалтыг 2006/2007 оны судалгаанд суурилан гаргасан болно. Энэ нь тухайн үед дахин сэргээгдсэн байсан сүм хийдийн талаарх ерөнхий дүр зургийг харуулна. Уг судалгаа явагдснаас хойш олон зүйлс өөрчлөгдсөн нь эргэлзээгүй билээ.
The data on Active Temples was collected in 2006 (UB) / 2007 (National Survey). It provides a snapshot of the revival of the monasteries in Mongolia at that time. Undoubtedly many things will have changed since this survey was done.