Гэндэдаржаалин хийд
Сүм хийдийн нэр : Гэндэдаржаалин хийд
Байрлах аймаг :
Өвөрхангай
Сум :
Баян-өндөр сум
Товч түүх
Өвөрхангай аймаг Баянөндөр сум. Гэндэндаржаалин хийд Анх 1990-ээд оны эхээр Далай гүний хошуу хүрээнд сууж байсан Ёндон гэлэн, Пүрэвсамба багш , Ёндонжамц, Ядамсүрэн нарын хөгшчүүд тус суманд сүсэгтний холбоог байгуулж сургуулийн хуучин дотуур байр зэрэг газруудад хурж Цэдэндаржаалин хийдийн хурлын их үндсийг тавьжээ.Анх 10-аад өвгөн лам хурж эхэлсэн бол одоо байнгын хуралд суудаг 4 ламтай байна.Тус хийдийн гол шүтээн нь Гомбо, Махгал бөгөөд сарын дүйцэн өдрүүдэд хурдаг.Шинийн 8-нд их Манал, шинийн 15-нд Сандуйнжүд, шинийн 25-нд авидын чого тус тус хурна.2 дахь жилдээ Ганжуур эргэж байгаа бөгөөд 2006 онд анх сумын төвөө тойрч эргэсэн бол 2007 оны зуны эхэн сард сумынхаа нутгийн хилийн дээсийг тойрч эргэжээ.1998 онд баригдаж ашиглалтанд оруулсан модон дугандаа хурал номын үйл ажиллагаа голлон явуулах бөгөөд дуганын гадаа 4 бодь суврагтай анхны суврагыг 1998 онд Сандуйжамц хэмээх өвгөний хойдход зориулж үр хүүхэд ах дүүс нь дараачийн суврагийг 2001 онд Гандан хийдийн лам байсан Раднаа гавьж агсаны дурсгалд зориулж нутгийн сүсэгтэн олон тус тус босгожээ.Сүүлчийн хоёр суврагийг 2005 2007 онуудад босгосон байна. Энэхүү Цэдэндаржаалин хийдэд Амуун усны хийдэд тахигдаж байсан 10 хангалын Намсрай, Гомбо, Махгал гэсэн 3 хангал нь өвлөгдөн хадаглагдаж байна.Тус хийд нь Далай гүний хошуу хүрээний хурал номыг сэргээн үргэлжлүүлж байгаа хийд ажээ. /Цэдэндаржаалин хийдийн тэргүүн лам Ганхуягтай хийсэн ярилцлагаас 2007.06.19/
Шинэ сүм хийдийн газар зүйн байдал болон хүрээлэн буй орчин:
Баян-өндөр сумын төвд
Шинээр байгуулагдсан : Revived
Байгуулагдсан огноо: 1990 он
Ринчений зураг дах дугаар :
855
Ринчений жагсаалт дах нэр :
Харзтайн хурал
Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан эсхүл өөр газар сэргээн байгуулагдсан алин болох : Хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан
Хэрэв хуучин сүм хийдийн байршил дээр сэргээн байгуулагдсан бол тухайн тухайн хуучин сүм хийдийн бүртгэлийн (түүхэн газрын бүртгэлийн) дугаарыг бичнэ үү : ӨХБР 066
Аль урсгал болох : Гэлүг
Founders/Refounders :
С.Готов,Б.Юндэн,Д.Цэнд, Ёндонжамц, Мажаа, Дамдинсүрэн, Цэрэндагва, Лувсанцэрэн
Д.Лүндээжанцан УИХ-ын гишүүн
Д.Ёндон,Ядамсүрэн,П.Ёндон,Ө.Балдангомбо
Сүм хийдийн төрөл :
cүмхуучин хийдийн лам нар :
Хийдийн хурал ном: алин болохыг зурах :
Ямар хурал хурдаг болохыг бичнэ үү :
Өдөр тутмын хурал:
Сар тутмын хурал: шинийн 8 нд Их манал,шинийн 15 нд Сандуйн жүд,шинийн 29 нд сахиус,шинийн 30 нд Найдан чого
Жилийн хурал: Майдар эргэх ёслол,гнажуур эргэх
GPS хаяг :
North 46° 29’ East 104° 06’
Тухайн сүм хийд дэхь шашны байгууламж (дацан сургууль, суварга гэх мэт) болон бусад байгууламж, тэдгээрийн зориулалт
1998 онд дуган барьсан байна.
4 суваргатай 2000 онд Лувсан осорын санаачлагаар
2003 1939 онд хэлмэгдсэн гавж лам
2005 онд
2007 онд 06 сар 18 нд Улаанбаатараас зүүн хүрээ Дашчойлин хийдээс лам нар ирж хурал хурсан. Мөн Раднаа гавжийн дурсгалд зориулж суврага босгсон.
Ярилцлага өгсөн хүний овог, нэр, хаяг, эрхэлж буй ажил
Я.Даваадорж Баян-өндөр сумын төвд
Б.Ганхуяг Өвөрхангай аймаг, Баян-Өндөр сумын төв Хамба лам
Хэдэн фото зураг авсан :
10
Зураг авсан огноо: он :
2007-06-19 00:00:00
Materials:
| Temple ID | No | Authors name | Title/ description | Book/ Book extract/ leaflet/ other | Date Published | Where Published | Publisher | Collected by |
| ӨХБР 065 | ATSF | Д.Лүндээжанцан | Түшээт хан аймаг, Далай гүний хошууны түүхийн хураангуй | Ном Хуудас : 16-19, 60-67 | 0000-00-00 | Улаанбаатар | Д | |
| ӨХБР 065 | ATSF | Буян дүүрэн Баян өндөр | Ном Хуудас : 66-67 | 0000-00-00 | Улаанбаатар | Д |
Судалгаа авсан өдөр Хэдэн фото зураг авсан :
2007-06-19
Тэмдэглэл :
Ya. Dagvadorj and the present abbot, B. Gankhuyag accounted the story of the founding the revived old Kharztain khural. The movement started in 1980, but it was too early to achieve the aim. However, in 1991 the Believer’s Association was founded in Bayan-Öndör Sum, with the main aim of re-founding the temple. The first ceremonies were held in a local kindergarten building. Later they found a place in a building located to the North of the present temple building, which was erected in 1998. (Currently the temple roof is being restored as it is no longer water or snow proof.) When the temple building was erected, a 5.5 million Tgrs loan was given from the Sum innovation fund, and many people gave donations like D. Yondon, Yadamsüren, Ts. Dagii and member of the Parliament, D. Lündeejantsan.
See attached sheets for detailed history of this temple.
Хүснэгтийн дугаар :
ӨХБР 065
судалгааны баг :
Team: Д
Disclaimer
Идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй сүм хийдийн жагсаалтыг 2006/2007 оны судалгаанд суурилан гаргасан болно. Энэ нь тухайн үед дахин сэргээгдсэн байсан сүм хийдийн талаарх ерөнхий дүр зургийг харуулна. Уг судалгаа явагдснаас хойш олон зүйлс өөрчлөгдсөн нь эргэлзээгүй билээ.
The data on Active Temples was collected in 2006 (UB) / 2007 (National Survey). It provides a snapshot of the revival of the monasteries in Mongolia at that time. Undoubtedly many things will have changed since this survey was done.