Дайчин вангийн хүрээ

Read in English

Сүм хийдийн нэр :
Дайчин вангийн хүрээ,

Ринчений зураг дах дугаар :
880

Ринчений жагсаалт дах нэр :
Түйн голын хийд /Дайчин вангийн хүрээ/

Сүм хийдийн төрөл :
дацан

Байрлах аймаг :
Баянхонгор

Сум :
Эрдэнэцогт сум

Аймгийн хуучин нэр :
Засагт хан

Товч түүх :


Баянхонгор аймаг Эрдэнэцогт сум. Түйн голын хийд /Дайчин вангийн хүрээ/ Хуучин Засагт хан аймгийн Дайчин ван Соронзонгомбын хошуу хүрээ болоходоогийн Эрдэнэцогт сумын нутагт байсан Дайчин вангийн хүрээний үүсу байгуулагдсан түүх хөгжил дэвшлийн тухай монгол улсын үндэсний төв архивт 1919 оны 1-р сарын 26-ны өдрөөр огноолсон нэгэн түүхийн эх сурвалж баримт хадгалагдаж байна.Уг баримтанд “...Дайчин ван Соронзонгомбын хошуу хүрээ, сүм хурал номын суух газар, нэр зэргийг тодорхойлсон нь: Тэнгэрийн Тэтгэсний хорьдугаар /1755/ онд шалгарсан баатар ван Цэвдэнжавын үед Дээдийн түмэн өлзийг бататгах ба шашин дэлгэрч хамаг амьтны амгалан жаргалан эдлэхийн тусад тус хошууны нутаг Түйн голын захад Цагаан дэнж хэмээх газар хүрээ сүм байгуулан үргэлжийн Цогчин хурал хурж номын сургууль хийсээр Чоймпорол молом, Чойжид, Ганжуур, Алтангэрэл, Лхам, Дэмчигийн ганса, Жигжидийн чого, Аюушийн чого, Яр хайлан, Сандуй, Найдан чого зэрэг хурал хурна.Бас Төр Гэрэлтийн арванзургадугаар /1833/ онд Зсага Жюн ван Цэрэнгомбын үед Сарчива хэмээх Цаннид номын дацан байгуулан Чойжилын дүгжив, Дарь-эхийн Мандал шиваа уншуулав.Төр гэрэлтийн хориндөрөвдүгээр /1844/ онд засаг жюн ван Дарамбазарын үед Минтугийн чого хэмээх дацанг байгуулан Минтугийн чого, Гүнрэгийн чого сачогтой тогтоов.Бүрэнт Засагчийн наймдугаар /1869/ онд засаг жюн ван Сангаширийн үед Ванданмижид гэх Жүд дацан байгуулан Жүдийн Гомбодордов, Ламын чодовын сорчин эдгээр хурлуудыг удаа дараа тогтоож, тус тус номын сургуультай нэр “Бэтичойнхорлин” хэмээмой...” хэмээн бичсэн байна.20-р зууны эхэн үеэр Дайчин вангийн хүрээ нь 200 гаруй ламтай 10 орчим сүм дугантай зуны эхэн сард Майдар эргэдэг зуны уднд сардп маанийн бүтээл хийдэг зуны адаг сард Хайлан хурж Намрын эхэн сард Ганжуур эргэдэг байжээ.Мөн энэ хүрээнд 100 шахам тооны баг бүхий цам гардаг байсан мэдээ байна.1932 оны сүүлчээр тухай үеийн цаг төрийн байдлаас шалтгаалан тус хүрээний хурал ном хаагдаж 1938, 1939 оны үед эзгүйрсэн сүм дуганыг нураажээ.1990-ээд оны үед Эрдэнэцогт сумын төв дээр тус хүрээний хурал номыг сэргээн шинэ хийдийг байгуулсан байна. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ 2004 2.Эрдэнэцогт сумын 1-р багийн харьяат өндөр настан Равжаа гуайтай хийсэн ярицлагаас 2007.08.19

Байршлын тайлбар :
Ойт хээрийн бүсэд оршино.

GPS хаяг :
North 46° 25’  East 100°  49’

Нийт газрын хэмжээ :
Side1: 15 Side2: 40 Side3: 15 Side4: 40 Side5: Side6:

Сүм хэвээрээ үлдсэн :
No

Судалгаа явуулах үеийн байдал :
Нэлээд өргөн талбай хамарсан ул мөр үлдсэн. Чулуун хаалга бий.

тухайн газар шинэ сүм дугана баригдсан :
No

Үүсгэн байгуулагч хүний нэр болон цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):

Date of Reviving:

Хүснэгтийн дугаар :
БХЭЦ 084

судалгааны баг :
Team: Б

Равжаа


Аман түүх

Лувсан


Аман түүх

Газрын зураг :