Bargyn khiid

Read in Mongolian

Name(s) of Temple :
Bargyn khiid,

Rinchen Number :
0

Type of Temple :
Monastic City

Aimag Temple located in :
Dornod

Sum Temple located in :
Kholonbuir soum

Old Aimag Name :
Setsen Khan

Old Sum Name :
Saruul gunii khoshuu

Precis History(In Mongolian only):


Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр сумын Баргын хийд Хуучин Сэцэн хан аймгийн Саруул гүний хошуу, одоогийн Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр сумын нутагт, тал хээрийн бүсэд, сумын төвөөс урагш 6 км-т, 1-р багийн нутагт Баргын хийд оршиж байжээ. Туурийн баруун талд тахилагтай Баян-Уул, адаг зүрх, Жаргалант, Шандны гозгор зэрэг газруудтай. Аман эх сурвалж: Уг хийд нь 1946-1947 оны хооронд байгуулагдсан бөгөөд 1948-1949 онд хаагджээ. Хийдийн хурлын дуганыг Баян-Уул сумын мужаан Мухардаан гэдэг хүний удирдлагаар барьсан байна. Хөлөнбуйр аймгийн баргуудад 1900 оны үед Энэтхэг, Төвдөөс залж авчирч Хөвөөт цагаан хошууны Гандансанданлин хийдийн гол шүтээн болгож тахиж байсан, 1960 оноос Монгол Улсын төв Гандан тэгчилэн хийдийн хурлын гол сүмийн баруун дээд хэсэгт заларч байгаа монгол хүнд шүтэгдсэн цагаасаа арц, хүж, хурал ном нь тасраагүй онгон дагшин бурхан. Түүнийг Гомбо бурхан гэж нэрлэх нь ч бий. 1945 онд одоогийн Хөлөнбуйр сумын баргууд Өвөр Монголын шинэ барга зүүн хошуунаас нүүдэллэн ирэх үед Гандансанданлин хийдийн тэргүүн хамба Чавганцын Лувсан нь өөрийн 103 лам, хуваргуудын хамт Махгал бурхнаа үхэр тэргэндээ ачиж ирсэн ба 1960 онд уг сумын хийдийг татан буулгахад 5 лам шүтээн бурхнаа дагаж Гандантэгчинлэн хийдэд очиж шавилан сууж, тэдний нэг Г.Түвдэн лам Гандантэгчинлэн хийдийн дэд хамба болж 1997 он хүртэл байсан түүхтэй. Одоо Гандантэгчинлэн хийдэд зөвхөн билгийн тооллын сар бүрийн 29-нд уг бурханд хүндэтгэл үзүүлдэг ёс тогтжээ. Холбогдох эх сурвалж -Дорнодын болор толь, 2006 -Чагнаагийн Мажигийн ярилцлага (1924 онд төрсөн Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр сумын өндөр настан)

Description of location :
It occupies steppe rangeland, 6 km. west of Khulun Buir sum centre on land of the 1st brigade. To the west of the site are worshiped mountains, Bayan-Uul and Jargalant Gozgor mountain. There is a well on the left hand side of the Jargalant Gozgor mountain and south there was a small spring which is dried up.

GPS readings :
North 47° 52’  East 112°  58’

Estimated site dimensions (metres) :
Side1: 13 Side2: 14 Side3: Side4: Side5: Side6:

Revived temple on site :
No

Status of site at time of survey :
The road that takes you to the site and a monastery base are clearly visible.

Date of founding the monastery/temple :
1946-1947

Date of closing and destroying the monastery :
Огноо хаагдсан: 1948-1949 - Ярилцлагын дугаар:

Old monastery/temple revived:
No

Үүсгэн байгуулагч хүний нэр болон цол хэргэм (мэдэгдэж байвал):

Date of Reviving:

Monks in Old Temple :
not clear
not clear

Notes :
The monastery Bargiin Khiid, an assembly hall and a temple were built under the administration of Mukhan Zaan who was a woodworker from Bayan-Uul sum.

Form Number :
ДОХБ 002

Survey Team :
Team F

Норов


Oral History :

Чагнаагийн Мажиг


Oral History :

Газрын зураг / Map

Цуглуулсан баримтууд / Materials collected

ДОХБ 002    Дорнодын Болор толь  2. Баргын Махгал бурхан  ном/36хуудас/  0000-00-00  Дорнод аймаг    Ж