Guruuchnii khuree
Read in Mongolian
Name(s) of Temple :
Guruuchnii khuree ,Gandandashlin,
Tibetan name(s) Cyrillic (DOMM 2007):
Гандандашлин
Tibetan name Wylie:
*dga' ldan bkra shis gling
Rinchen Number :
130
Rinchen Name :
Guruuchnii khuree
Type of Monastery/Temple:
Monastic School
Aimag where the temple is located:
Khövsgöl
Sum where the temple is located:
Tarialan sum
Sub-district where the temple is located :
Bayankhoshuu bag
Old Aimag Name :
Tusheet Khan
Old Khoshuu Name :
Daichin vangiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Хөвсгөл аймгйин Тариалан сум. Гөрөөчин отгийн хүрээ /Гандандашлин хүрээ/ Хуучин Түшээт Хан аймгйин Дайчин вангийн хошуу одоогийн Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын Баянхошуу багийн нутаг смын төвөөс баруун хойш 18 км орчимд байх Сантын овоо хэмээх толгойн өвөр бэл Бөөрөлжүүтийн голын хойд эрэг дээр Гандандашлин буюу гөрөөчний хүрээ хэмээх энэ хүрээ оршиж байжээ.Анх Тэнгэрийг тэтгэсний 36-р он буюу 1771 онд 3-р дүрийн Богдгэгээнээс Гандандашлин хэмээх нэрийг хайрлажээ.1771 онд шав тавьсан энэ хүрээнд Түгээмэл элбэгтийн анхдугаар он буюу 1851 онд Хайлан хурал хурж, Бүрэн засагчийн 8-р он буюу 1869 онд Цаннид дацан 1871 онд Мамба дацанг, Бадаргуулт төрийн 10-р он буюу 1884 онд Авидийн дацан хурлуудыг тус тус байгуулжээ.Тус хүрээ нь 20-р зууны эхээр 7-8 дугантай 500 орчим лам байнга сууж хурдаг Махгал, Гомбо шүтээнтэй цам гарч, майдар эргэдэг дунд зэргийн хүрээ байжээ. Нутгийн ардууд тус хүрээг гөрөөчний хүрээ гэж нэрлэсэн нь Түшээт хан аймгийн Түшээт ханы хошууны Гөрөөчин отгийн ах дүү 7 хүү 1680-аад оны одоогийн Булган аймгйин Тэшиг сумаар дамжин энэ нутагт эрж суурьшсантай холбогдуулан нэрших болжээ.Гандандашлин хүрээ буюу Гөрөөчний хүрээний туурь маш тод мэдрэгдэх ба энд лавтай 7-8 сүм дуганы туурь, сүсэгтэн олны дунд өндөр маань гэж нэрлэгддэг тус бүр 10-12 метр өндөр 2 модон шон, хүрээний туурийн 4 талд 80 см өндөртэй, 50-60 см өргөн боржин чулуун дээр маанийн үсгийг сийлсэн 4 пайлуур чулуу мөн 4 өнцөгт 4 том суварга, голд нь 2 том хүрдний суурь маш тод үлдсэн байна.Мөн энэ хүрээний жас хурж байсан гэр хэлбэрийн модон дуган дуганыг Тариалан сумын төв рүү зөөвөрлөн нүүлгэж одоо тус сумын Гандандашлин хийдийн Цогчин дуган болгон ашиглаж байна.Хүрээний туурийн хойд талд уг хүрээнд сууж байсан сүүлчийн тэргүүн лам Моломжамц гавьжийн үр хүүхдүүдийн босгосон нэг бодь суварга байдаг. Гандандашлин хүрээ нь 1938 оны эхээр сүүлчийн удаа 200-аад ламтай хайлан хурж сахиусаа тахиж хаагдаад 1938 оны 5 дугаар гэхэд бүрэн эзгүйрчээ.Энэ үед тус хүрээнээс 30 шахам лам нарыг баривчлан хүрээний бурхан шүтээн ном судрыг Булган аймаг руу ачиж авч явжээ.1990-ээд оны эхээр Монгол оронд бурхны шашин дахин дэлгэрхэд Гандандашлин хүрээний хурал номыг сэргээн Тариалан сумын төвд Гандандашлин хйид нэртэйгээр байгуулж үйл ажиллагааг нь эхэлсэн байна. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч Б.Сайнхүү Монголын хүрээ хийдийн түүх УБ, 2004. 2. Хөвсгөлчүүдийн лавлах толь .Мөрөн 2003. 3.Хөвсгөл аймгийн Тариалан сумын Гандандашлин хийдийн тэргүүн лам Даваасүрэнтэй хийсэн ярилцлага /2007.06.16/
Description of location :
The site is located 18 km. northwest of Tarialan sum center. East of the site is Zuun Turuunii mountain, to the south is Tavkharyn mountain, southwest (500 meters) is Buuruljiin gol river.
GPS coordinates :
North 50° 00’ East 101° 17’
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The site is visible.
Date of establishment of the monastery/temple :
1777
Date of closing and destroying the monastery :
Revival of the old monastery/temple:
Yes
Registration number of the revived temple:
ХӨТР 015
Founder's name and title (if known):
Name and title : Нутгийн сүсэгтэн олон - Interview Number:
Name and title : Ловон лам Балжин - Interview Number:
Name and title : Гандан дархан унзад Дагважамц - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
around 200 monks
Form Number :
ХӨТР 057
Survey Team :
Team E
