Zuun Asgatyn khuree
Name(s) of Temple :
Zuun Asgatyn khuree ,Ikh asgat,
Rinchen Number :
127
Rinchen Name :
Zuun asgatyn khuree, Asgatyn khuree, Uvgun khuree
Type of Monastery/Temple:
Monastic City
Aimag where the temple is located:
Khövsgöl
Sum where the temple is located:
Ikh-Uul sum
Sub-district where the temple is located :
Asgat river, territory of the 3rd bag
Old Aimag Name :
Zasagt Khan
Old Khoshuu Name :
Akhai beisiin khoshuu
Historical Summary (In Mongolian only):
Хөвсгөл аймаг Их уул сум. Зүүн Асгатын хурал. Одоогийн Их уул сумын 3-р багийн нутаг, сумын төвөөс хойш 25 км Асгатын голын баруун эрэг Налуу уулын өвөрт 2 дуган бүхий цагийн хурал байжээ.Уг цагийн хурлыг Бадаргуулт төрийн 3-р он буюу 1877 онд Бэйс Няланбарын үед Цогчин хурлын дуган байгуулснаар эх суурийг нь тавьжээ.Ахай Бэйснийн хошууны гол х Мөрөнгийн хүрээний гол сахиус болох Хар морьт сахиусыг залсан тухай домогт Ахай Бэйсийн хошууны ноён Төвд дархан гүн Баруун зуугаас Хар морьт сахиусаа залаад буцаж явах замдаа доголон хар буур нь аяны урт замд сульдаад одоогийн Их Уул сумын Зүүн Асгат гэдэг газар хэвтчихээд босохгүй болохоор тэнд нь Зүүн Асгатын хүрээг байгууулсан гэж өгүүлдэг ажээ.Уг хурал нь 2 дугантай 40-50 ламтай байнгийн хуралтай бэсрэгхэн хийд байжээ.Учир нь энд тогтмол хуралтай байсан учир цагийн хурал гэж үзэх боломжгүй.Гэлүгбагийн урсгалын хурал байсан бөгөөд мөн хар морьт сахиус шүтээнтэй байжээ.Зүүн Асгатын хүрээ хэмээн нэрийдсэн нь хөрш Тосонцэнгэл сумын нутагт байсан Баруун Асгатын хүрээнээс ялган тодотгосон бололтой мөн Их уул сумын энэхүү Зүүн Асгатын хүрээг Бага Асгатын хүрээ, Тосонцэнгэл сумын баруун Асгатын хүрээг Их Асгатын хүрээ ч гэж нэрлэдэг ажээ. Тус хурал нь 1937 оны эхээр хаагдсан бөгөөд хамгийн сүүлчийн тэргүүн лам нь Дарамжавын Дамдинжав гэсгүй нь хавьчиг Санжаа гэж лам байжээ.Тус хүрээний лам нараас төдийлөн эх баримчлагдаагүй бөгөөд хурал тарсны дараа 2 дуган дахь бурхан тахилыг нь Мөрөн лүү үхэр тэргээр ачиж аваад явсан гэдэг.Харин үлдсэн 2 дуган эзгүйрч 1940-өөд оны эхээр нураагдсан байна. Холбогдох эх сурвалж: 1.Ч.Банзрагч, Б.Сайнхүү, “Монголын хүрээ хийдийн түүх” УБ.2004, 2.Ц.Шарав “Ахай Бэйсийн хошууны хүрээ” Мөрөн.2002, 3.Их уул сумын өндөр настан 82 настай Норов гуайтай хийсэн ярилцлагаас /2007.06.21/
Description of location :
The site is located 25 km. north of the sum center. North of the site is Naluu mountain, west is Asgatyn gol river and to the south is Tsagaan burgasny davaa hill.
Total site area:
Side1: Side2: Side3: Side4: Side5: Side6:
Revived temple on site :
No
Site status at the time of survey :
The site is barely visible. Only an earth dam about 3cm high remains.
Revival of the old monastery/temple:
No
Founder's name and title (if known):
Name and title : - Interview Number:
Date of Revival:
Monks in Old Temple :
100-150 monks
Form Number :
ХӨИУ 064
Survey Team :
Team E
